خشکی زانو: علت و درمان

Knee_stiffness-213x300
بیماری خشکی مفصل زانو زمانی ایجاد می شود که فرد با مشکل در حرکت دادن مفصل زانو به دلیل آسیب دیدگی و یا التهاب مفصل مواجه می شود. همه مسائلی که باعث ایجاد محدودیت در حرکت مفصل زانو می شود، می تواند به عنوان دلیل خشکی زانو مورد توجه قرار گیرد. چهار رباط نقش با اهمیت در پایداری و عملکرد مفصل زانو دارند که عبارت از رباط های صلیبی قدامی و خلفی، و رباط های طرفی خارجی و میانی می باشند. علاوه بر این، منیسک دو قطعه غضروف است که امکان حرکت آرام استخوان های مفصل زانو بر روی یکدیگر را فراهم می نماید. وارد شدن آسیب به این ساختارها می تواند باعث ایجاد محدودیت های حرکتی برای مفصل زانو شود.
سایر شرایط تاثیرگذار بر سفتی مفصل زانو شامل شکستگی استخوان، التهاب تاندون ها یا بورس، و نیز وارد شدن آسیب به غضروف کشکک است. این آسیب دیدگی ها می تواند یکباره بوده یا به تدریج با گذشت زمان ایجاد شوند. انواع مختلف موارد ابتلا به آرتروز نیز از رایج ترین بیماری های مزمن تاثیرگذار بر عملکرد مفصل زانو است. بیماری استئو آرتریت در نتیجه فرسایش مفصل با گذشت زمان ایجاد می شود، در حالی که آرتریت روماتوئید (بیماری خود ایمنی مزمن مربوط به التهاب مفصل) با عملکرد نامناسب سیستم ایمنی بدن ارتباط دارد. در موارد نادر، تشکیل تومور و عفونت مفصل زانو و بافت اطراف آن نیز می تواند باعث خشکی زانو شود.

علت ها و دلایل

خشکی زانو در اکثر مواقع در نتیجه آسیب دیدگی زانو یا یک فرآیند التهابی همچون ابتلا به علائم ارتروز زانو مشاهده می شود. علت خشکی زانو می تواند در نتیجه شرایطی باشد که باعث التهاب در مفصل زانو یا اطراف آن می شود. این شرایط عبارتند از:
•    آبسه
•    اسپوندیلیت آنکیلوزان (التهاب مفاصل بین مهره های ستون فقرات)
•    بورسیت (التهاب یک عضو کیسه مانند که به عنوان بالش مفصل عمل می کند)
•    نقرس (نوع خاصی از ابتلا به آرتروز در نتیجه تجمع اسید اوریک در مفاصل) و بیماری شبه نقرس
•    استئو آرتریت
•    آرتریت‌ پسوریاتیک (آرتروز مربوط به پسوریازیس پوست)
•    آرتریت روماتوئید (بیماری مزمن خود ایمنی که با التهاب مفصل همراه است)
•    لوپوس اریتماتوس سیستمیک (مشکلی که در آن بدن به سلول ها و بافت های سالم خود بدون دلیل حمله می کند)

درمان

محدودیت حرکتی زانو به معنای از دست رفتن دامنه ای از حرکات است. به منظور جلوگیری از سفت شدن زانو, درمان خشکی زانو و بازسازی زانوهایی که دچار این مشکل شده اند، از مجموعه ای از ورزش های حرکتی استفاده کنید. این ورزش ها را تا زمانی انجام دهید که بتوانید دو بار در روز هر بار سی مرتبه انها را انجام دهید. وقتی  حرکات ورزشی شما به اتمام رسید، یک  قطعه یخ را در پارچه ای خیس قرار دهد و آن را روی زانوهای خود بگذارید.

برای درمان خشکی مفصل زانو نیز می توانید از تمرینات ورزشی که در ادامه بیان شده نیز استفاده کنید.

 تمرینات ورزشی

تقویت عضلات چهارسر ران

کف زمین بنشینید و پاهای خود را به صورت مستقیم در جلوی خود دراز کنید. عضلات قسمت بالایی ران را محکم کنید و زانوی خود را روی سطح زمین هل دهید. به زانوها فشار وارد نکنید. هر روزی که این ورزش ها را انجام دهید، دامنه حرکات شما افزایش پیدا می کند.
q
 خم کردن خفیف زانو
روی زمین بنشینید و یک حوله تا شده را زیر زانوهای خود قرار دهید. به آرامی عضلات بالای ران خود را منقبض کنید  و انگشتان پا را به سمت خود خم کنید. به مدت ده ثانیه در این وضعیت ثابت باشید و سپس عضلات را شل کنید. این کار را سه بار انجام دهید.
2
 خم کردن غیرفعال زانو
روی زمین بنشینید به طوریکه پشت شما به دیوار تکیه داده باشد. پاهای شما باید به صورت مستقیم در جلو دراز شده باشند. یک حوله دور کف پا قرار دهید و با استفاده از آن  زانو را به سمت سینه بکشید تا زمانی که احساس کنید یک حرکت کششی صورت گرفته است. زانوی خود را دیگر به سمت سینه نکشید و عضلات را شل کنید. این کار را سه بار انجام دهید و پاها را عوض کنید.
3
 قفل کردن زانو
از پشت روی زمین دراز بکشید. دست های خود را در کنار خود روی زمین قرار دهید. قرار نیست ورزش دراز نشست انجام دهید، پس در حین انجام این ورزش گردن و شانه های خود را بالا نیاورید.  زانوهای خود را قفل کنید و پاها خود را بین  ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر به سمت بالا بیاورید. به مدت ۱۰ ثانیه در این وضعیت ثابت بمانید و سپس پای خود را پایین بیاورید. این کار را سه بار انجام دهید و سپس پاهای خود را عوض کنید.
4
 خم کردن زانو
بر روی شکم روی زمین دراز بکشید. تا جایی که می توانید زانوی خود را به سمت پشت به طرف کمر خود خم کنید. به مدت ۵ ثانیه در این وضعیت ثابت بمانید و سپس زانوی خود را شل کنید. این کار را سه بار انجام دهید و سپس پاهای خود را عوض کنید.
5
 صاف کردن زانو
این ورزش را روی صندلی یا لبه تخت خود انجام دهید. در یک وضعیت نرمال بنشینید به طوری که پشت شما صاف باشد و پای خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید. با دست خود ران خود را هل دهید و پای خود را در ناحیه زانو صاف کنید. این کار را سه بار انجام دهید و سپس پاهای خود را عوض کنید.
6
 غلتک زانو
در بخش پایانی، روی صندلی بنشینید  به طوری  که پای شما به صورت صاف روی زمین قرار بگیرد و زانوهای خود را شل کنید. تا آنجایی که می توانید پاهای خود را به هم نزدیک کنید. تا جایی که می توانید زانوهای خود را به سمت چپ بچرخانید. به بخش میانی وضعیت اولیه برگردید و سپس زانوهای خود را به سمت راست بچرخانید. این کار را حداقل سه بار انجام دهید.
 7
فیزیوتراپی
یک فیزیوتراپیست  متخصص کارآزموده ای است که باعث می شود بتوانید پس از یک عمل جراحی یا آسیب دیدگی، فعالیت ها و حرکات بدن خود را از سربگیرید و بدن شما استحکام قبل را داشته باشد. فیزیوتراپ به شما ورزش ها، حرکات کششی و شیوه هایی را یاد می دهد و با استفاده از تجهیزات مخصوص به درمان مشکلاتی می پردازد که بدون این تجهیزات قابل درمان نبودند. فیزیوتراپ ها برای تشخیص نواقص بیومکانیک بدن آموزش دیده اند. با کار کردن با یک فیزیوتراپ، مشکلات نواحی از بدن که از لحاظ فعالیت  به مشکل برخورده اند را برطرف کنید. فیزیوتراپ باعث کاهش استرس و کمک به فعالیت بدون درد بدن و درد زانو می شود.
فیزیوتراپ ها در مورد روش های جراحی و اهداف درمان مطلع هستند و تلاش های خود را برای بهبود وضعیت سلامت شما انجام می دهند. پس از عمل های  جراحی، مهم است که درمان با یک روش جراحی هدایت شود. فیزیوتراپ ها در مورد محدودیت های بدن پس از جراحی اطلاع دارند و می توانند یک پیامد موفقیت آمیز را تضمین کنند.

عوارض عدم درماند خشکی زانو

عوارض علایم درمان نشده ی زانو شامل خشکی زانو، می تواند جدی باشد. چون خشکی زانو ممکن است به دلیل بیماری های جدی ایجاد شود. عدم درمان و رسیدگی می تواند باعث ایجاد عوارض و آسیب دائمی شود. به محض این که علت زمینه ای تشخیص داده می شود، حتما باید طرح درمانی که دکتر زانو متخصص به طور خاص برای فرد به منظور کاهش خطر ابتلا به عوارض احتمالی ارائه می کند، دنبال شود. این عوارض شامل موارد زیر هستند:
•    غیبت از کار یا مدرسه
•    کاهش عملکرد ورزشی
•    ناتوانی
•    تخریب و تغییر شکل زانو
•    مشکلات عصبی که باعث ایجاد زانو درد، بی حسی یا سوزن سوزن شدن می شوند.
•    فلج
•    بی تحرکی دائمی مفصل
•    درد مزمن یا دائمی