درمان نرمی غضروف کشکک زانو

نرمی غضروف کشکک زانو یا کندرومالاسی بیماری است که در آن غضروف زیر کشکک زانو نرم می شود و آسیب می بیند. این بیماری که از دسته آسیب های غضروفی زانومحسوب می شود، منجر به درد در قسمت جلوی زانو، ورم و صدای سایش در هنگام حرکت دادن زانو می شود. این بیماری در جوانان و ورزشکار شایع می­باشد و در بین زنان شایعتر است. بیماری نرمی غضروف کشکک زانو عموما با سندرم pfps (درد کشککی-رانی) اشتباه گرفته می شود.

علائم

1399285722

درد جلوی زانو و پشت کشکک زانو از بارزترین و متداولترین علائم نرمی کشک زانو یا کندرومالاسی به شمار می‌رود. بالا و پایین رفتن از پله‌ها موجب تشدید این درد می‌شود و تغییر موقعیت پس از نشستن طولانی مدت در یک حالت، درد جلوی مفصل زانو را تشدید می‌سازد برای مثال ممکن است برخاستن از روی صندلی پس از نشستن طولانی دردناک باشد.

 نرمی کشکک زانو باعث گیرکردن مفصل زانو نیزمی‌شود، به این معنی که بیمار به یکباره به سختی می‌تواند زانو را بیش از یک حد مشخص حرکت دهد یا اینکه دچار خالی کردن زانو می شود (تحمل وزن بدن را ندارد و بطور ناگهانی خم می‌شود) این علایم معمولاً زمانی تشدید می‌یابند که بیمار زانو را به دفعات، به خصوص هنگام پایین آمدن از پله‌، خم و راست می کند. در بعضی موارد علاوه بر درد تورم نیز وجود دارد. کندرومالاسی با صدا دادن زانو یا احساس سایش هنگام حرکت کردن این مفصل نیز می تواند، همراه باشد. البته هر صدا دادنی زمان خم کردن زانو به نشان دهنده غضروف آسیب دیده نیست.

علت

موارد متعددی وجود دارد که میتواند روی عملکرد صحیح یکی از زانوها یا هر دو زانو تاثیر بگذارد و باعث ایجاد زانو درد شود. نرمی کشکک زانو هنگامی  اتفاق می افتد که کاسه زانو به جای اینکه روی استخوان ها بلغزد، مجاور استخوان ها سائیده می شود. این موضوع باعث به وجود آمدن پارگی­های کوچک در غضروف می­شود، که منجر به التهاب شده و باعث به  درد جلوی زانو می­شود. از جمله علت نرمی کشکک زانو می تواند به موارد زیر اشاره کرد:

  • عدم تعادل عضلانی:ترکیبی از سفتی عضلانی در عضلات چهارسر و ساختارهای دیگر مثل رتیناکولوم (پرده بافتی که در طرف داخلی کشکک زانو قرار دارد) و ضعیف  بودن عضله های داخل زانو می تواند وضعیت کاسه زانو در شیار کشکک را تحت تاثیر قرار دهد. کاسه زانو بجای اینکه به راحتی در مرکز شیار به بالا و پایین برود، به کناره کشیده می شود و باعث ارتروز زانو و ساییدگی استخوان کشکک و آسیب دیدگی غضروف آن و در نتیجه بیماری نرمی غضرف می شود. به این بیماری، اختلال در مسیر حرکت کشکک زانو نیز گفته می شود. خوشبختانه با انجام حرکات ورزشی مناسب می توان اقدام به درمان نرمی کشکک زانو نمود.
  • انطباق ضعیف کاسه زانو: وقتی کشکک در جای مناسبی قرار نداشته باشد یا کشکک خیلی بالا یا پایین باشد. بعضی از افراد با این مشکل به دنیا آمده اند، اما تا زمان نوجوانی علائم نرمی کشکک زانو مشخص نمی شود.
  • استفاده بیش از حد از زانو: هر نوع فعالیتی که باعث وارد شدن فشار زیاد به مفصل زانو می شود (مانند دویدن، پریدن، پیچ خوردن) می تواند علت نرمی غضروف زانو بوده و احتمال ابتلا به نرمی کشکک زانو یا کندرومالاسی را افزایش دهد.
  • صافی کف پا: صافی کف پا باعث تغییر در نحوه توزیع نیروها در زانو می شود و غضروف را بیشتر در معرض آسیب دیدگی ها از جمله کندرومالاسی قرار می دهد.

تشخیص

Condromalacia-Patellae-1-300x200

پزشک معممولا برای درمان نرمی غضروف زانو با بررسی علایم بیمار و یا با انجام معاینه (بررسی حرکت کشکک زانو و فشار وارد کردن بر آن) نرمی غضروف کشکک زانو را تشخیص می دهد.  تصویربرداری با اشعه ایکس معمولا کندرومالاسی را نشان نمی دهند،گاهی از ام آر ای برای تایید تشخیص نرمی کشکک زانو استفاده می شود.

درمان

در کلینیک تخصصی زانو درد، برای درمان بیماری نرمی غضروف زانو ، ابتدا علت بیماری را بررسی می کنیم و سپس یک برنامه درمانی مناسب برای آن توصیه می کنیم. اغلب موارد خفیف تا متوسط نرمی کشکک زانو را می توان با روش های درمانی محافظه کارانه ای که در این کلینیک ارائه می شود، درمان کرد. اکثر مبتلایان به کندرومالاسی که به این کلینیک مراجعه نموده اند با بکار بردن برنامه توانبخشی، درمان شده اند.

درمان این بیماری شامل دارو، برنامه ورزشی مخصوص، فیزیوتراپی، کفی، زانوبند طبی مخصوص و تزریق اوزون یا prp باشد. این روش های درمانی در ادامه توضیح داده می شوند.

دارو

یکی از گزینه های موثر برای درمان نرمی کشکک زانو، مصرف داروهای ضد التهابی است. این داروها باعث کاهش التهاب و درد و بهبودی بیماری می شوند. در بعضی موارد که مسکن های غیر تجویزی علائم را کاهش ندهند، داروهای قوی تری تجویز می­شود و میزان مصرف آن کنترل می شود تا بیمار مقدار بهینه ای از دارو را مصرف نماید.

فیزیوتراپی

Hip

فیزیوتراپی مخصوص سندرم درد کشکک زانو برای تسریع فرآیند بهبودی و تضمین نتایج بهینه ضروری است. در کلینیک تخصصی زانو درد، هدف اولیه فیزیوتراپی نرمی کشکک زانو کاهش التهاب و درد می باشد. فیزیوتراپیست از روش هایی مانند اولتراسوند (فراصوت) برای کاهش درد و التهاب استفاده می کند. ماساژ مخصوص عضله چهار سر ران نیز موثر است. وقتی درد و التهاب اولیه برطرف شد، فیزیوتراپیست بر بهبود انعطاف پذیری، استحکام و هم ترازی دور مفصل زانو تمرکز می کند.

وقتی  زانو و عضلات لگن شما استحکام کافی پیدا کردند، فیزیوتراپیست از حرکات ورزشی پیشرفته­ای استفاده می کند، که با سرعت بیشتری به تقویت عضلات کمک می کنند. فیزیوتراپیست به عنوان بخشی از برنامه درمان کندرومالاسی از درمان های دستی برای متحرک سازی کاسه زانو و بهبودی انعطاف پذیری آن در صورت سفت بودن، استفاده می کند.

برنامه ورزشی

یکی از بخش های مهم برنامه درمانی نرمی کشکک زانو استحکام عضله چهار سر ران است، زیرا این عضله نقش مهمی در حرکت کشکک زانو دارد. کشش عضله پهن خارجی (واستوس لترالیس) و  استحکام عضله پهن داخلی (واستوس مدیالیس) اغلب توصیه می شود. متخصصین ما در کلینیک تخصصی زانو درد برنامه ورزشی مخصوصی را برای هر بیمار با توجه به نیازهای فردی او ارائه می کند.

اوزون درمانی

روش درمان کندرومالاسی با استفاده از تزریق ازون برای انواع مشکلات زانو مفید و موثر می باشد. این روش درمانی باعث بهبود جریان خون در بافت آسیب دیده می شود و بدین ترتیب با فراهم کرد مواد مغذی در بافت، باعث تسریع در بهبودی و رفع درد و التهاب می شود. در این روش ترکیبی از اوزون، پروکائین و ویتامین بی ۱۲ و مواد دیگر به بافت آسیب دیده زانو تزریق می شود، و باعث از بین رفتن تورم می شود و رسوبات فیبری را تحریک می کند، تا باعث شود سلول ها با استفاده از این رسوبات، بافت آسیب دیده را ترمیم کنند. تزریق ازن باید هر ۱ الی ۲ هفته یکبار تکرار شود، بیماران پس از یک الی دو جلسه درمانی به بهبودی و نتایج دلخواه (تسکین زانو درد و از بین رفتن تورم) می رسند.

تزریق PRP

تزریق PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت، یکی از روش های درمانی موثر در درمان نرمی کشکک زانو می باشد. در این روش با استفاده از خون بیمار، پلاکت های تغلیظ شده را می گیرند. به دلیل اینکه پلاسمای غنی از پلاکت، حاوی فاکتورهای رشد است، باعث تسریع در روند بهبودی می شوند.

هدف از تزریق پی آر پی درمان آسیب دیدگی توسط بدن می باشد، این روش نه تنها منجر به رفع علایم  از جمله درد جلوی زانو می شود، بلکه باعث بهبودی نیز می شود. تاثیر این روش تا حدی است که گاهی لزوم استفاده از دارو و جراحی را برای بیمار از بین می رود. این روش برای درمان درد زانو ناشی از آسیب دیدگی های تاندون، رباط، غضروف و استخوان های زانو و همچنین در موارد ابتلا به آرتریت مورد استفاده قرار می گیرد.

ابتدا مقدار کمی خون از بیمار گرفته می شود، سپس با استفاده از دستگاه سانتریفیوژ در سرعت بالا چرخانده می شود، تا بدین ترتیب پلاکت ها تغلیظ شوند. سپس مایع حاصل دور کشکک زانو و یا در نزدیکی آن تزریق می شود. غلظت فاکتورهای رشد با این روش ۳ الی ۵ برابر بیشتر از حالت نرمال خون می شوند.

با توجه به نوع آسیب دیدگی و واکنش اولیه بیمار به درمان، پزشک یک الی چند مرحله تزریق پی آر پی را تجویز می کند. هنگام تزریق پزشک از تصویربرداری با اشعه ایکس و یا اولتراسوند برای پیدا کردن محل دقیق تزریق استفاده می کند. این روش عوارض جانبی ندارد، زیرا پلاسمای غنی از پلاکت از خون خود بیمار گرفته می شود و درصد احتمال واکنش بدن به آن صفر می باشد.

 زانو بند طبی

hely-webber-strap

بستن یک زانوبند طبی به شکل نوار در زیر کاسه زانو به رفع فشار از مفصل و در نتیجه کاهش شدید درد کمک می کند. این نوارها به راحتی قابل استفاده و بسیار موثر هستند. زانو بند طبی باعث ثابت ماندن زانو در طول توانبخشی می شود. بریس ثابت نگه داشتن کشکک زانو باعث اعمال فشار یکنواخت می شود، که به هدایت کشکک زانو و بهبود نحوه حرکت آن کمک می کند. زانوبندهای بند دار بر تاندون زیر کاسه زانو فشار خفیفی را اعمال می کنند تا به تسکین درد و بهبود ثبات زانو کمک کنند.

کفی و کفش طبی

کفی های طبی باعث محافظت از قوس پا می شوند و بدین ترتیب از چرخش شدید پا به سمت داخل، افزایش زاویه Q (معیاری برای اندازه گیری انحراف در راستای اندامهای تحتانی) جلوگیری می کنند. از اینرو باعث بهبود دامنه حرکتی کشکک زانو و کاهش نیروهای پیچشی وارد بر بافت های همبند می شود.یک کفی خوش ساخت همچنین به جذب ضربه که به پاشه پا وارد می شود کمک می­کند.

بیماری نرمی غضروف زانو اغلب در بین جوانان و ورزشکاران بروز می یابد. اپر چه این بیماری دردناک بوده و مانع از حرکت عادی زانو می شود، اما می توان با روش های درمان محافضه کارانه مانند فیزیوتراپی، ورزش و.... این بیماری را درمان نمود. توجه داشته باشید اگر علائم ذکر شده در مقاله را دارید، به پزشک مراجعه کنید تا با تشخیص به موقع کندرومالاسی، بهترین درمان را برایتان تجویز نماید و بدین ترتیب بتوانید از عوارض آن مصون بمانید.